casino maxi1xbet

Dark Entries Logo

28 items

   

Laibach
Laibach Revisited
Industrial
15/03/2020 : Laibach - Laibach Revisited
DZR (Laibach)  DZR (Laibach)
15/03/2020, Xavier Kruth

Hij is eindelijk toegekomen. De box die ik al in 2018 besteld had, heeft er bijna twee jaar over gedaan. Hij was ook prijzig – 150 euro – en ik ben dus blij dat ik hem nu in mijn handen kan houden. Nu, de groep heeft er nog langer dan twee jaar aan gewerkt. Het origineel idee ontstond bijna 10 jaar geleden en moest oorspronkelijk in 2012 uitkomen. Later werd dat 2015, dan 2018, 2019 en uiteindelijk 2020.

‘Laibach Revisited’ is een uitvoerig aangevulde versie van de eerste plaat van Laibach uit 1985, en bestaat uit 3 cd’s, twee boekjes en een pin in een box, aangevuld met een t-shirt, allemaal mooi vormgegeven in een gedenkwaardige Laibach-stijl. Laibach was in de beginjaren van de groep een absolute sensatie in Slovenië, toen nog een deelrepubliek van Joegoslavië. De naam verwees naar Ljubljana, de hoofdstad van Slovenië, maar dan in het Duits.

‘Om een groep Laibach Kunst te noemen in een natie die exclusief ontstaan is uit strijd - uiteindelijk in oorlog - tegen Duits politiek en cultureel expansionisme (niet enkel de nazi's) is op zijn zachts gezegd chandalig. Er kon geen grotere dadaïstische draai mogelijk zijn. De naam van de groep is zijn meest succesvolle poëtisch idee.’, zei de Sloveense schrijver en filosoof Taras Kermauner erover, want de naam deed denken aan de Oostenrijkse bezetting en – erger nog – aan de nazi-bezetting van Slovenië tijdens de tweede wereldoorlog en zijn verschrikkingen.

Het eerste optreden van Laibach – samen met een tentoonstelling, een filmvertoning en drie andere groepen – in hun geboortestad Trbolvje werd verboden zodra de groep sombere affiches in de stad uithing. De aanvraag voor het optreden was niet correct geformuleerd, zo argumenteerden de autoriteiten. Later zou de groep beweren dat het optreden een test was voor het positief bewustzijn van de Slovenen – zoals er al eerder een paar testen van overheidswege geweest waren – en dat het optreden bedoeld was om verboden te worden.

Na hun militaire dienst ging de groep terug optreden, maar hun eerste optreden in Ljubljana in 1982 lokte al meteen reactie uit. ‘Is het mogelijk? Is het mogelijk dat in Ljubljana, de eerste heldenstad van Joegoslavië, dat een groep een naam heeft die herinneringen oproept aan… Laibach’, zo klonk een protestbrief. Een brief die de groep daarna handig uitspeelde. Want negatieve publiciteit is ook publiciteit, niet?

Er volgde nog meer publiciteit, want op een optreden in Zagreb ging de groep nog verder. Ze slaagden erin om propagandafilms met speeches van Tito – de voormalige president van Joegoslavië, die stierf een maand vooraleer de groep gevormd werd – te vermengen met pornobeelden. De organisatoren legden prompt het optreden stil en distantieerden zich zonder omwegen van de groep.

Volgens sommigen werd nadien een val opgezet voor Laibach. Maar ook al was het een val, de groep viel er bewust en met open ogen in. Laibach werd uitgenodigd voor een interview op TV Tednik, waar ze hun totalitaire imago en absurde statements gewoon verder zetten. De interviewer sloot af met een oproep: ‘misschien zal nu eindelijk iemand handelen en deze gevaren, deze verschrikkelijke ideeën en statements tegenhouden hier in Ljubljana’.

Zo geschiedde, de stad Ljubljana haalde een oud decreet boven waarin stond dat het verboden was om de naam van de stad – ook in zijn Duitse variant – te gebruiken zonder toelating. De naam Laibach was vanaf nu verboden. Doch de groep presteerde het in 1984 om op te treden zonder zijn naam te vermelden. En ook op de cover van het debuut van de groep prijkte enkel het zwarte kruis – waarbinnen een getormenteerd individu zich wentelde – dat het symbool was geworden van de groep.

Het is die plaat die we met deze uitgave herdenken. Het materiaal werd grotendeels opgenomen in 1983. Sommige nummers waren al in het buitenland uitgekomen, want ook al was er een ban op de naam in Joegoslavië, de groep kon gerust door Europa touren onder zijn eigen naam. Gezien de moeilijkheden kwam het debuut in Joegoslavië slechts in 1985 op vinyl uit.

De nieuwe box bevat deze plaat, maar... eigenlijk komt de inhoud meer overheen met ‘Rekapitulacija 1980-84’, dat ongeveer gelijktijdig uitkwam in Duitsland op Walter Ulbricht Schallfolien als een dubbel-lp en dus veel meer materiaal bevatte dan de originele plaat, met nummers die ook in 1984 en 1985 opgenomen waren. U krijgt dus het maximum aan inhoud. (En zelfs als u op zoek gaat en denkt dat u nog een bonus van één of andere versie mist, dan zijn die bonussen inbegrepen in de digitale downloads bij deze uitgave.)

De eerste cd uit deze box bevat de heruitgave. Hij opent – net als beide platen waarop het gebaseerd is – met ‘Cari amici’, een opname uit het reeds vermelde optreden in Ljublijana in 1982 waarop de toenmalige zanger van Laibach – Tomaž Hostnik, die in 1982 zelfmoord pleegde – een imitatie van Mussolini ten beste gaf. De foto waarop Hostnik met bloedende kin te zien is – nadat hij een fles naar zijn hoofd gesmeten kreeg, en gewoon de show verderzette – is erg beroemd.

De plaat bevat verder heel uitgekiende noise, die verrassend goed klinkt voor de tijd en de omstandigheden waarin het opgenomen werd. We horen allerhande percussie, gitaren, maar vooral heel wat geluidsmanipulatie en synths die het geheel absoluut onheilspellend doen klinken. Ritmes zijn traag, de muziek atonaal en verzadigd van effecten. Kortom, de beklemmende herrie van industriële vervreemding en totalitaire terreur.

Ook de teksten – toen nog volledig in het Sloveens – klinken duister. Ze leggen de tegenstrijdigheden van het communisme bloot, bijvoorbeeld door citaten van Tito (in ‘Država’, een nummer dat verantwoordelijkheden van de staat oplijst, in schril contrast met de ijzingwekkende muziek) en Jaruzelski (de Poolse generaal die in 1981 de noodtoestand afriep en een sterke repressie doordreef) te incorporeren. Ze spreken van de stralende toekomst die ze tegemoet gaan (‘Sila’, ‘Brat moj’), of over moed en zelfopoffering (tot in de dood, zoals in ‘Ti, Ki Izzivaš’).

De tweede cd uit de box heet ‘Revisited’. Het zijn vernieuwde versies van de oude nummers, die tussen 2009 en 2012 opgenomen werden. Intussen heb ik deze versies al meermaals live kunnen horen, en ik was steeds erg onder de indruk. Ik ben dan ook blij die eindelijk op cd te hebben. De nummers zijn uiteraard gespeeld door muzikanten die veel beter zijn dan die op de originele opnames, en de opnames zelf zijn uitmuntend.

De nieuwe opnames verschillen erg van de originelen. De stem van Milan Fras klinkt veel zwaarder, de avant-garde piano van Sašo Vollmaier maakt het geheel nog onheilspellender, de elektronische programmatie van Luka Jamnik is voller, de krijsen van Mina Špiler gaan door merg en been, de drums van Janez Gabrič zijn meer gevarieerd… De plaat bevat ook wat nummers die niet op het debuut, maar slechts op ‘Nova Akropola’ zouden verschijnen in 1986, zoals ‘Vier personen’ en ‘Nova Akropola’. Als toetje krijg je nog wat recentere live-versies met orkest, waaronder eentje uit het optreden van Laibach in de Bozar in 2016 waar we zelf aanwezig konden zijn.

De derde cd bevat live-opnames, ondergronds opgenomen in een oude mijn dat tot museum werd omgebouwd, op 200 meter diepte. Wat het uitzonderlijk maakt zijn de drie stichtende leden van Laibach die deelnemen: Ivan Novak – die ondanks zijn belangrijke rol slechts zelden live meespeelt – en Dejan Knez – een langdurig kernlid dat tegenwoordig niet meer actief is in de groep, maar hier zang en bas op zich neemt – en tenslotte Srečko Bajda, die in het begin van de jaren 80 bij Laibach speelde. De plaat is opgedragen aan Boško Bursać, die de opnames maakte en in 2016 overleed. Hij bevat onder meer een vlammende versie van ‘Siemens-Rdeči molk’, een mix van oeroude nummers van de groep die gespeeld werden tijdens hun eerste optredens, maar nooit in studio werden opgenomen. Verder hoort u uitgesponnen en psychedelische versies van de nummers die u al op de andere twee cd’s hoorde.

En het is nog niet gedaan. De uitgave bevat ook nog een boek met verschillende teksten over Laibach. Om te beginnen de reeds bekende ’10 items van het convenant’, oftewel het manifest dat Laibach in 1983 publiceerde om zijn strategie uiteen te zetten. Het bevat citaten als ‘Laibach analyseert de relatie tussen ideologie en cultuur in een late fase, zoals voorgesteld in kunst’, ‘kunst en totalitarisme sluiten elkaar niet uit’ en ‘alle kunst kan het voorwerp van politieke manipulatie worden, behalve de kunst die dezelfde taal spreekt als de manipulatie’. Laibach stelt zich steeds gehouden te hebben aan de uitgangspunten van het manifest, waar ze steeds nieuwe toepassingen voor vonden.

De tweede tekst is de centrale en langste uit de uitgave. Hij heet ‘The Terror Of History. How Laibach Shook the State, the Party and Philosophy at the Beginning of the Eighties’ (De terreur van geschiedenis. Hoe Laibach het opnam tegen de staat, de partij en filosofie in het begin van de jaren 80) door Marcel Štefančič Jr. Het is best een zware tekst, die bol staat van citaten en opsommingen die niet altijd in detail verklaard worden. Het bevat meer beschouwingen dan feiten, en is wellicht ontoegankelijk voor wie niet al een zekere kennis van zaken heeft, onder meer over denkers als Slavoj Žižek en Jacques Lacan.

Het begin van de jaren 80 was in Joegoslavië een tijd van hoge inflatie en hoge werkloosheid. Punk en Laibach waren prima bliksemafleiders voor de economische crisis. De Sloveense deelrepubliek trad streng op tegen punk (zij het minder streng dan andere communistische landen). In 1983 werd Laibach-promotor Igor Vidmar – de man die hier ook een voorwoord schrijft voor de plaat die hij in 1985 voor het eerst uitgaf – een maand vastgehouden omdat hij verdachte badges droeg (een Dead Kennedy’s badge met een doorstreept hakenkruis werd verkeerd aangezien als een pro-nazi-teken).

Laibach zorgde evenwel voor verwarring. Punk kon bekritiseerd worden als buitenlandse invloed, maar wat moesten critici dan denken van Laibach? Dissidenten kon men brandmerken als staatsgevaarlijk, maar wat moest men doen met een groep die verkondigde de staat te willen versterken? En vooral heel geheimzinnig deed over zijn ware ideeën? ‘Laibach werk niet als een antwoord, maar als een vraag’, stelde de reeds vernoemde Žižek. En die vragen blijven zich opstapelen, terwijl de ware aard van Laibach een mysterie bleef.

De laatste tekst uit het boek is van Milan Kučan. Hij is de man die Slovenië in de onafhankelijkheid leidde, toen een hervorming van Joegoslavië onmogelijk leek, en van 1992 tot 2002 president was van de nieuwe republiek. Het is een speech die Kučan gaf voor de opening van een tentoonstelling van Laibach in Trbovlje in 2010, exact 30 jaar na de allereerste verboden tentoonstelling van de groep op dezelfde plek. Ook hij benadrukt dat Laibach negatieve reacties opriep omdat het werk van de groep zo moeilijk te vatten was. Dat hij de speech gaf, toont aan dat Laibach vandaag tot in de hoogste kringen erkend wordt in Slovenië.

Tot zover de inhoud. De box en de boekjes zijn prachtig vormgegeven, met tal van kunstwerken die in een eendrachtige stijl weergegeven zijn. De box toont weer eens aan dat Laibach één van de meest intellectueel uitdagende groepen op deze planeet is, en dat het muzikaal oeuvre van de groep misschien moeilijk te doorgronden is, maar zeer zeker de moeite waard.

Bestel hier de box van Laibach

Xavier Kruth
15/03/2020

HomeContactSitemap
lees meer...
CD BESPREKING : Twice A Man - On The Other Side Of The Mirror

Je eigen uitwendige zelf zie je dagelijks in de spiegel. Maar is er een groot verschil tussen dat wat je daadwerkelijk ziet en dat van je innerlijke ziel ? Twice A Man ziet deze vraag als uitgangspunt van het album On The Other Side Of The Mirror. Eerder dystopisch van aard dan psychologisch. En dat heeft alles met huidige tijden ...

lees meer...
CD BESPREKING : XTR Human - Interior

Het is geleden van 2014 dat er nog eens een nieuw album werd uitgebracht door XTR Human, enkele singles of EP’s niet meegerekend. Goed zes jaren dus om de moeilijke tweede te openbaren. Niet dat Johannes Stabel en de zijnen de hangmat der luiheid hebben opgezocht, neen, vooral omdat het hier gaat over een band die op regelmatige tijden ...

lees meer...
CD BESPREKING : Fotocrime - South Of Heaven

Op zijn paspoort staat nog steeds Ryan Patterson maar als het gaat om de identiteit waarvan hij met zijn band Fotocrime wil aangesproken worden doe je dat best gewoon als R. Er zal wel een reden zijn voor deze bewuste anonimiteit, en wel omdat hij zijn eigen verleden wil laten rusten. Een verleden dat vooral gekenmerkt werd door zijn metal-band ...

lees meer...
CD BESPREKING : Causenation - Promises Of Hope And Fear

Debuutalbum van deze Antwerpse electroband na een reeks demo’s en virtuele singles. Causenation is een duo bestaande uit Vain Sacrosanct en Van Der Goes. Een Dark Entries interview uit 2018 toen Causenation kwam optreden op onze Dark Entries Night in de Gentse Kinky Star, lees je hier. Vain Sacrosanct heeft een verleden als programmamaker ...

lees meer...
CD BESPREKING : Jonas Kasper Jensen - Plasma In DEX Garden

Jonas Kasper Jensen nodigt ons uit in zijn denkbeeldige tuin waarin hij onze oren onderdompelt in geluiden die dit oord tot iets werkelijks zouden omtoveren. Nice try, but close but no cigar. Plasma In DEX Garden schenkt ons 9 nummers die eigenlijk als 1 eentonige drone te aanhoren vallen. Contemplatief voor de ene, stierlijk vervelend ...

lees meer...
NIEUWS 24/01/2021 : Epica zwemt tegen de stroom van het leven in

Epica heeft een nieuwe plaat klaar voor jullie. Op 26 februari komt 'Omega' uit, en dat is de opvolger voor het onder lof bedolven 'The Holographic Principle' uit 2016. Na video's voor 'Abyss Of Time' en 'Freedom - The Wolves Within', is de derde single een mooie ballade op piano: 'Rivers'. '"Rivers" ...

Willekeurige selectie 'oudere' CD-besprekingen (zie ook op onze home-page onderaan):
$$$$$$
lees meer...
NIEUWS 22/01/2021 : Vaselyne: Waiting to Exhale

Zegt de naam Frank Weyzig u iets? Niet erg als het geen belletje doet rinkelen, maar hij zat in de eerste opstelling van Clan of Xymox en richtte daarna Born For Bliss op, en dat zijn twee groepen waar u hopelijk wel al van gehoord hebt. Sinds jaren heeft hij ook een project met de Nederlandse zangeres Yvette Winkler, die u misschien ook kent ...

lees meer...
NIEUWS 22/01/2021 : Dark Entries zoekt... jou?

Inderdaad, wie weet kan jij ons een dienst bewijzen! Graag houden we ons webzine zo up to date mogelijk, het feit dat we vorig jaar onze 25ste verjaardag mochten vieren bewijst toch wel dat de vrijwilligers die onze redactie telt hiervoor stuk voor stuk telkens weer hun beste beentje voorzetten. Maandelijks worden we bedolven onder de ...

lees meer...
NIEUWS 22/01/2021 : 'All or Nothing', aldus Moonspell

Dark metal sensatie uit Portugal, Moonspell, draait al bijna 30 jaar mee in het vak. Op 26 februari 2021 doet ze opnieuw een gooi naar liefhebbers van donkere goth metalen met album ‘Hermitage’ en dit via metal gigant Napalm Records. Naar eigen zeggen staat dit album symbool voor een epische reis doorheen de donkere dagen van het ...

lees meer...
NIEUWS 21/01/2021 : De link tussen Joe Biden en Ministry: Varicella.

Vandaag neemt nieuwbakken (gezien zijn leeftijd misschien niet de beste woordkeuze, maar kom) president Joe Biden zijn intrek in het Witte Huis. Laat ons dat voorzien van een passend nummertje, zo dacht de Amerikaanse industrial metal band Varicella. Speciaal ter gelegenheid van de inauguratie nam de band, voor de gelegenheid samen ...

lees meer...
INTERVIEW : LUC WAEGEMAN - Passie en bezieling, daar draait het om.

De verrassende (en toch ook weer niet) nummer 1 in mijn eindejaarslijstje: de Limburgers van Kregel! Een interview met hen kon je hier reeds lezen, daarom leek het ons het ideale moment om eens een babbeltje te slaan met hun werkgever. Wagonmaniac Music bracht namelijk naast de 4 Kregel EP’s nog tal van sterk materiaal uit, en dit in ...

lees meer...
CONCERT BESPREKING : Goethes Erben - Online uitzending NCN Special in lockdown

Een online concert van Goethes Erben, en dat terwijl er in Duitsland een strenge lockdown aan de gang is? Neen, dat is het niet. Het concert dat op zaterdag 26 december werd uitgezonden, was eigenlijk al eerder opgenomen, met name op 4 september, toen Goethes Erben optrad op het NCN festival in de buurt van Leipzig. Het gaat om een concert ...