casino maxi1xbet

Dark Entries Logo

8.579 items

   

John Cage, Karlheinz Stockhausen, György Ligeti & Iannis Xenakis
Electronic Music For The Mind & Body
Avant-Garde
17/01/2017 : John Cage, Karlheinz Stockhausen, György Ligeti & Iannis Xenakis - Electronic Music For The Mind & Body
Cherry Red Records  Cherry Red Records
17/01/2017, Xavier Kruth

Hier zat ik al lang op te wachten: een toegankelijke gids tot ontoegankelijke muziek. Natuurlijk had ik al vaak gehoord van Stockhausen, Ligeti en Xenakis, en heb ik er zelfs dingen van opgezocht en aangehoord, maar steeds weer liep ik verloren in het labyrint van een oeuvre dat erg moeilijk te vatten is. ‘Electronic music for the mind and body’ - het lijkt geestig genoeg een verwijzing naar een plaat van Country Joe & The Fish te zijn - verzamelt de meest bekende stukken van de heren, samen met twee stukken van John Cage, en geeft er ook nog eens uitvoerige uitleg bij.

De cd vangt aan met ‘Kontakte’ van Karlheinz Stockhausen. Stockhausen groeide op in het Derde Rijk, en verloor zowel zijn vader - gesneuveld in het Duitse leger - als zijn moeder - slachtoffer van het euthanasieprogramma van de nazi’s - in de oorlog. Na de oorlog ging hij zich verdiepen in de avantgarde, experimentele muziek die voor de oorlog al hoogtepunten had bereikt, maar na de oorlog nog meer aan de orde was voor wie een nieuwe wereld wou scheppen.

Er werd op deze cd gekozen voor ‘Kontakte’, een compositie uit de begindagen van Stockhausen die bestaat uit een opvolging van geluiden van variërende lengte die helemaal op zichzelf staan. Het nummer duurt amper 35 minuten (in tegenstelling tot Stockhausens magnum opus ‘Licht’ dat 29 uren duurt, gespreid uit te voeren over 7 dagen). Op deze cd staat de louter elektronische originele versie van ‘Kontakte’ die later herwerkt zou worden met twee aanvullende muzikanten en zou uitgroeien tot één van de bekendste nummers van Stockhausen.

Een andere aanpak vinden we bij Iannis Xenakis, die de tweede compositie op deze cd aanlevert. De Griekse Xenakis studeerde aanvankelijk voor architect en haalde zijn inspiratie in eerste instantie uit wiskunde en architectuur. In plaats van afzonderlijke geluiden te laten opvolgen, probeert hij geluiden te integreren zodat de overgang van de ene klank naar de andere amper opvalt.

In tegenstelling tot wat je zo denken als je hoort dat Xenakis de Italiaanse futuristen bewonderde of met De Corbusier samenwerkte, vocht Xenakis in de Tweede Wereldoorlog aan de kant van de Griekse communisten tegen de Duitse bezetter. Het was de reden waarom hij vanaf 1947 - toen communisten het steeds zwaarder te verduren kregen in Griekenland - politiek asiel in Frankrijk genoot.

‘Orient-Occident’, waarmee Xenakis op deze cd vertegenwoordigd is, was oorspronkelijk geschreven voor een film van Enrico Fulchignioni waarin verschillende culturen uit oost en west vergeleken werden. De originele versie van 22 minuten werd in de live-uitvoering - die we hier horen - tot de helft teruggebracht. Het vormt, samen met het werk van Stockhausen, een klassieker uit het eerste decennium van de elektronische muziek.

György Ligeti was dan weer iemand die het communisme ontvluchtte. Hij was een Hongaarse jood die het licht zag in wat nu Roemenië is, en in tegenstelling tot een groot deel van zijn familie de Tweede Wereldoorlog overleefde. Na verschillende keren in aanvaring gekomen te zijn met de Hongaarse communistische partij vluchtte hij in 1956 - na de mislukte opstand tegen het communisme - naar Duitsland, waar hij in contact kwam met Stockhausen.

In tegenstelling tot de vorige twee componisten had Ligeti lak aan een alomvattende lijn in zijn composities. Iedere compositie stelde een nieuwe vraag. ‘Artikulation’ - de compositie op deze cd - is een zuiver elektronische compositie opgebouwd rond een nauwkeurige studie van het menselijke taalgebruik, spraak, articulatie, syntaxis…

De Amerikaan John Cage is wellicht de meest bekende artiest op deze cd. Op deze cd is Cage, vooral bekend om het verwerken van toevalelementen in zijn muziek, met twee nummers aanwezig. Hij was dan ook bijzonder invloedrijk, onder meer voor Stockhausen en Ligeti. Door zijn banden met Marcel Duchamp - die naast visueel kunstenaar ook een paar composities op zijn naam heeft staan - en zijn invloed op de Fluxus-beweging, toont Cale ook de verwevenheid aan van de verschillende avantgardekunsten.

‘Cartridge Music’ is de eerste compositie van Cage op de cd. Het werd gemaakt op basis van pick-ups waarin snaren, veren, tandenstokers, lucifer… gestoken werden die dan gebruikt werden op objecten als tafels, stoelen, vuilnisbakken et cetera. De bedoeling was om het live te kunnen uitvoeren, maar zonder dat de uitvoerders een volledige controle zouden hebben op het resultaat.

De tweede compositie van Cage heet ‘Fontana Mix’ en is het enig stuk op deze cd dat menselijke stem bevat. Het bestaat uit geluiden uit verschillende achtergronden - de stad, het platteland, elektronische geluiden, windinstrumenten inclusief zang of geluiden van spinkhanen… - waarboven Cathy Berberian de ‘Aria’ van dezelfde John Cage zingt.

Deze cd is van belang voor iedereen die geïnteresseerd is in muziekgeschiedenis en zich wil inwerken in de minder toegankelijke elektronische muziek uit de jaren 50 en 60. Vaak stellen we ons de vraag wat echt vernieuwende muziek is. Wel, deze muziek was ontzettend vernieuwend in zijn tijd en klinkt vandaag nog steeds vernieuwend. Het ging erom klanken te scheppen die nog nooit eerder gehoord waren.

Deze verzamelaar brengt de belangrijkste artiesten uit deze muziek aan bod met hun meest bekende werken, en is dus een waardevolle inleiding tot de elektronische avantgarde die de weg bereidde voor meer succesvolle groepen als Kraftwerk, Suicide, Throbbing Gristle, Tangerine Dream en later Front 242, Cabaret Voltaire en Gary Numan. Belangrijk dus, voor wie elektronische muziek een warm hart toedraagt.

Xavier Kruth
17/01/2017

HomeContactSitemap
lees meer...
NIEUWS 24/01/2021 : Epica zwemt tegen de stroom van het leven in

Epica heeft een nieuwe plaat klaar voor jullie. Op 26 februari komt 'Omega' uit, en dat is de opvolger voor het onder lof bedolven 'The Holographic Principle' uit 2016. Na video's voor 'Abyss Of Time' en 'Freedom - The Wolves Within', is de derde single een mooie ballade op piano: 'Rivers'. '"Rivers" ...

Willekeurige selectie 'oudere' CD-besprekingen (zie ook op onze home-page onderaan):
$$$$$$
lees meer...
NIEUWS 22/01/2021 : Vaselyne: Waiting to Exhale

Zegt de naam Frank Weyzig u iets? Niet erg als het geen belletje doet rinkelen, maar hij zat in de eerste opstelling van Clan of Xymox en richtte daarna Born For Bliss op, en dat zijn twee groepen waar u hopelijk wel al van gehoord hebt. Sinds jaren heeft hij ook een project met de Nederlandse zangeres Yvette Winkler, die u misschien ook kent ...

lees meer...
NIEUWS 22/01/2021 : Dark Entries zoekt... jou?

Inderdaad, wie weet kan jij ons een dienst bewijzen! Graag houden we ons webzine zo up to date mogelijk, het feit dat we vorig jaar onze 25ste verjaardag mochten vieren bewijst toch wel dat de vrijwilligers die onze redactie telt hiervoor stuk voor stuk telkens weer hun beste beentje voorzetten. Maandelijks worden we bedolven onder de ...

lees meer...
NIEUWS 22/01/2021 : 'All or Nothing', aldus Moonspell

Dark metal sensatie uit Portugal, Moonspell, draait al bijna 30 jaar mee in het vak. Op 26 februari 2021 doet ze opnieuw een gooi naar liefhebbers van donkere goth metalen met album ‘Hermitage’ en dit via metal gigant Napalm Records. Naar eigen zeggen staat dit album symbool voor een epische reis doorheen de donkere dagen van het ...

lees meer...
NIEUWS 21/01/2021 : De link tussen Joe Biden en Ministry: Varicella.

Vandaag neemt nieuwbakken (gezien zijn leeftijd misschien niet de beste woordkeuze, maar kom) president Joe Biden zijn intrek in het Witte Huis. Laat ons dat voorzien van een passend nummertje, zo dacht de Amerikaanse industrial metal band Varicella. Speciaal ter gelegenheid van de inauguratie nam de band, voor de gelegenheid samen ...

lees meer...
INTERVIEW : LUC WAEGEMAN - Passie en bezieling, daar draait het om.

De verrassende (en toch ook weer niet) nummer 1 in mijn eindejaarslijstje: de Limburgers van Kregel! Een interview met hen kon je hier reeds lezen, daarom leek het ons het ideale moment om eens een babbeltje te slaan met hun werkgever. Wagonmaniac Music bracht namelijk naast de 4 Kregel EP’s nog tal van sterk materiaal uit, en dit in ...

lees meer...
CONCERT BESPREKING : Goethes Erben - Online uitzending NCN Special in lockdown

Een online concert van Goethes Erben, en dat terwijl er in Duitsland een strenge lockdown aan de gang is? Neen, dat is het niet. Het concert dat op zaterdag 26 december werd uitgezonden, was eigenlijk al eerder opgenomen, met name op 4 september, toen Goethes Erben optrad op het NCN festival in de buurt van Leipzig. Het gaat om een concert ...