casino maxi1xbet

Dark Entries Logo

7.459 items

   

Åke Hodell
Verbal Brainwash And Other Works
Avant-Garde - soundscape - Spoken word - Veldopnames
13/03/2019 : Åke Hodell - Verbal Brainwash And Other Works
Fylkingen Records  Fylkingen Records
13/03/2019, Henk Vereecken

Een 3cd box uitgave met de verzamelde 'textsound' composities van Åke Hodell. Zo noemde hij deze composities zelf. In de praktijk zijn die 'textsound' composities een soort soundscapes of geluidscollages opgebouwd uit een combinatie van veldopnames, samples en spoken word. In feite is het een soort luisterspel of 'radiodrama', tweetalig Zweeds-Engels trouwens, vaak wordt een zin in het Zweeds onmiddellijk herhaald in het Engels, vaak ook is het eentalig Engels, een paar keer eentalig Zweeds met uitgebreide uitleg in het bijhorend boekje. In een track horen we ook Russisch en ook Frans komt meermaals terug.

3 cd's zitten er dus in deze box. De eerste cd “Verbal Brainwash” bevat een 20-tal kortere geluidscollages van 1 tot 11 minuten. Cd 2, “Purgatory / Electric Buddha” en cd 3, “Spirit Of Ecstasy”, bevatten elk 4 lange soundscapes in lengte variërend van 14 tot 24 minuten.

Åke Hodell (1919-2000) was een Zweedse geluidspoëzie en radiosoundscapepionier. Hij maakte een reeks soundscapes, luisterspelen of radiodrama voor de Zweedse staatsradio SR (Sveriges Radio). Deze compilatie (het volledige 'textsound' werk in feite) werd samengesteld, en geëdit in nauwe samenwerking met Åke Hodell zelf, die echter stierf kort voor de release van de box. Hij had nog juist zijn finale zegen kunnen geven voor de uitgave van elk van de drie cd's en voor het artwork waarvan hij op zijn sterfbed de proefdrukken had gezien. De box dateert dus oorspronkelijk van 2000. Dit betreft een heruitgave in het jaar dat Åke Hodell 100 jaar zou zijn geworden.

De luisterspelen van Åke Hodell hebben vaak een 'linkse', maatschappijkritische, antimilitaristische, antiracistische... ondertoon. Het is wel duidelijk dat Åke Hodell een sociaaldemocraat was of wellicht nog linkser. En pacifist. Ik vermoed dat hij een antiautoritaire socialist was. Nader onderzoek (google) leert dat Åke Hodell een gevechtspiloot was in WOII. Dat hij in juli 1941 een crash maakte met zijn vliegtuig. Dat hij die crash overleefde maar jarenlang in het hospitaal moest doorbrengen. En dat dat een keerpunt werd in zijn leven. Hij werd antimilitarist en een veelzijdig artiest die zich bezighield met poëzie en literatuur, met theater, met visuele en auditieve kunst. De elektroakoestische avant-garde artiest Åke Hodell wordt veelal geassocieerd met de Fluxus beweging. De term musique concrète kan je ook soms linken met zijn werk.

Voor de volledigheid vermelden we dat hoorspelen al een stuk langer bestonden dan de glorietijd van Åke Hodell (de jaren 60, begin 70). Denk aan de massahysterie die ontstond in 1938 in de VS toen het hoorspel “War Of The Worlds” over de radio werd uitgezonden en de halve bevolking in paniek de straat opstoof omdat ze - nog niet echt bekend met het concept luisterspel - de uitzending over de invasie van de Aarde door aliens van Mars (naar de roman van H.G. Wells uit 1898) voor waar namen. Maar in Zweden was Åke Hodell wel een pionier inzake soundscapes en ook radiodrama.

De eerste schijf “Verbal Brainwash” bevat werk uit de jaren 60 en 70 vooral rond het militaire thema, waaronder een paar naar verluidt heel bekende stukken zoals “General Bussig / General Buddy-Buddy” (part 1–3) en “Igevär / Presentarms” (part 1-2) die meermaals terug komen gespreid over de cd en ze staan er ook nog eens in een Franse versie tussen (“General Bonhomme” en “Présentesarmes”). Ze behoren tot het vroegste werk (1963).

“General Buddy-Buddy” gaat over de houding van militaire oversten tegenover de simpele rekruut. In de jaren 50 werd het 'Pruisische drilmodel' in het Zweedse leger vervangen door een nieuwe meer vriendelijke benadering waarmee officieren het vertrouwen wonnen van de rekruten om alzo evenzeer gehoorzame soldaten te creëren. De opnames laten het hersenspoelen op het exercitieveld horen door de vriendelijke generaal 'Buddy-Buddy'. De bevelen en de peptalk werden in kleine stukjes gekapt en eindeloos geloopt. Zo ontstaat een soort eindeloos drammend gezaag. Het verscheen op de EP “Verbal Brainwash” in 1965. De Franse versie herhaalt eindeloos als een mantra 'Je veux obéir aux autres. Je veux obéir aux autres. Aux autres je veux obéir'. Etc.

De “Presentarms” tracks bestaan enkel uit de 'e' en de 'a' klank van het bevel 'present arms' die minutenlang worden uitgerekt. Voor de rest hoor je enkel een ritmisch getingel. Op die manier wordt een soort primitieve dronetrack gecreëerd die ik geen andere bedoeling kan toedichten dan het compleet in het belachelijke willen trekken van het ganse concept van leger en oorlogvoeren. Het klinkt absurd zoals ook het ganse militaire apparaat en de oorlogsindustrie absurd is. Zoiets.

“Strukturer III / Structures III” (part 1 – 6) zijn field recordings uit de oorlog. Schoten, fluitende kogels, mitrailleurs, mortiergranaten, bommenwerpers, ontploffingen… Dit is een ware goudmijn voor martial industrial acts die oorlogssamples zoeken. De wapengeluiden werden met zorg uitgekozen om een historisch verantwoorde akoestische progressie weer te geven doorheen de grote oorlogen van de 20ste eeuw, zo vertelt ons het boekje.

“Law & Order Inc” komt vier maal terug in korte fragmenten marcherende soldaten: 'One two three four' en het geluid van soldatenlaarzen. Het buitenbeentje “The Voyage To Labrador” bestaat naast stemsamples vooral uit schapengeblaat.

De tweede cd “Purgatory / Electric Buddha” bevat vier erg lange stukken uit 1972 in duur variërend van 16 tot haast 22 minuten.

“Djurgårdsfärjan Över Styx / The Djurgården Ferry Across The Styx” (20 minuten): na de voordracht van een gedicht waarin de onomatopee 'kra-kra' meermaals terugkomt, krijgen we iets dat lijkt op een soort industrieel ambiente soundscape met scheepshoorn, geluiden van staal op staal, drones, een angstschreeuw, klokkengelui, hondengeblaf. Het zou een hedendaagse industrial drone soundscape kunnen zijn. Industrial drone avant la lettre zeg maar. Åke Hodell was dus niet enkel een pionier in Zweeds radiodrama…

“Kerberos, Helveteshunden / Cerberus, The Hellhound” (16 minuten) begint met hondengeblaf en bevat vooral verkeersgeluiden en stationscommentaar zoals 'mind the doors please'. We horen ook een ritmisch en in koor opgedreund 'yellow red yellow green' tesamen met ritmische voetstappen als van marcherende soldaten. We horen rijdende treinen (tsjoeketsjoek) en remmende treinen (geschuur van staal op staal). Verderop horen we remmende auto's gevolgd door de sirenes van een ambulance (vreemd genoeg ontbreekt het geluid van de botsing zelf). Verder een fluit als van een stationschef of politieagent, onmiddellijk gevolgd door een 'Law and order' roepende stem en onmiddellijk weer gevolgd door een korte hondengeblaf sample. Dit trio geluiden komt meermaals terug gedurende de soundscape. Ook drilboren zitten erin en een stem van een vrouw die het financieel-economisch nieuws voorleest in het Zweeds (direct gevolgd door de Engelse vertaling).

“The Road To Nepal” (22 minuten): een veldopname track vol natuur- en oerwoudgeluiden. De weg naar Nepal lijkt dwars door de jungle te lopen en men scheurt er met brommertjes over. Of zo klinkt dit toch.

“220 Volt Buddha” (21 minuten) een van de interessantste tracks, bestaat vooral uit vreemde vervormde stemsamples, geloopte stemeffecten en geluiden van een gong, drones en allerlei vreemde geluidseffecten. Het geheel klinkt als een soort experimentele dronescape die naar het einde toe behoorlijk duister wordt. Drone dark ambient avant la lettre!

De derde cd “Spirit Of Ecstasy” bevat vier lange soundscapes van 14 tot 25 minuten plus een vijfde track, “Introduction to 'Mr Smith In Rhodesia' by the composer”, waarin de stem van Åke Hodell ons achtergrondinfo geeft over de laatste soundscape. Dit is verzameld werk van eind jaren 60 en 1970.

“USS Pacific Ocean”(1968) (21 minuten) is met stip mijn favoriete track van deze cd box. De track begint met piepende morsesignalen die sporadisch doorheen de ganse soundscape terugkomen. Veel Amerikaanse stemsamples zitten erin gecombineerd met Russische stemmen en orkestrale stukken van de “Internationale” met bombastische (m/v) koorzangen in het Russisch. Marsmuziek. Kapitalistische propaganda: olie compagnieën worden opgenoemd door een resem stemmen met verschillende accenten: 'Mobile Oil, Esso, Castroil, Gulf, Shell…'. Lange samples van stukken surfrock of instrumentale rock'n'roll uit begin jaren 60 (het lijkt op Johnny & The Hurricanes, The Champs, The Surfaris, The Ventures...). Radiodreigementen ('give your position or we'll bomb you') gevolgd door stemsamples die de procedures voor het lanceren van bommen doorlopen en door fluitende geluiden van door de lucht vliegende en exploderende bommen. Ook stemsamples van de Amerikaanse president: 'This is the president of the United States speaking. (...) Your country expects you to do your duty'. Door het contrast tussen Amerikaanse en USSR 'propaganda' en oorlogsconflictgeluiden ademt de ganse soundscape een nadrukkelijk koude-oorlog-sfeertje rond een denkbeeldige nucleaire duikboot.

“Where Is Eldridge Cleaver” (1969) (14 minuten): ook een enorm interessante track. 'Where is Eldridge?' wordt steeds weer herhaald aan het begin van deze soundscape. Het lijkt wel of de zanger van de Sisters Of Mercy wordt vermist maar het gaat hier over ene Eldridge Cleaver (waarover later meer). (Deze soundscape dateert uit 1969 trouwens dus Andrew Eldritch zat nog braaf zijn broek te verslijten op de lagere school). 'Revolution has come' en 'Black power to black people' zijn een paar van de gescandeerde slogans die we te horen krijgen tijdens zo te horen drukke massabetogingen. Helicoptergeluiden. 'Where is Eldridge?', 'Where is Cleaver?', 'Where is Eldridge Cleaver?' gescandeerd door een manifesterende massa. Dan gevangenen die worden afgeroepen met hun administratienummer en naam 'California prisoner number (blablabla) E. Cleaver'. Zwaar gehijg. 'Keep moving nigger' en 'Black bastard prick' wordt er geroepen. We horen nu Sieg Heil kreten en Duits gemarcheer, 'ein zwei drei vier', gevolgd door Amerikaans gemarcheer, 'one two three four' en het geluid van marcherende laarzen. Het is duidelijk dat hier parallellen worden getrokken tussen de USA ten tijde van de rassenscheidingswetten en nazi-Duitsland en tussen Amerikaanse gevangenissen en Duitse concentratiekampen. Samen met de vorige vind ik dit de meest intrigerende track.

Eldridge Cleaver (google is your friend en ook in het begeleidende boekwerkje in de cd box staat interessante info) was een Amerikaanse zwarte mensenrechtenactivist die streed voor gelijke rechten binnen de Black Panther beweging in het Californië onder gouverneur Ronald Reagan in de jaren 60. Hij was 'information minister' voor de Black Panthers en de leidende ideoloog voor de zwarte vrijheidsbeweging in de USA. Cleaver was in 1968 presidentskandidaat voor de Peace And Freedom Party voor hij spoorloos verdween in november van dat jaar…

“Mr Smith In Rhodesia” (1970) (16 minuten) kant zich tegen de witte dictatuur van eerste minister Ian Smith die in 1965 met zijn blanke minderheidsregering eenzijdig de onafhankelijkheid van Rhodesië (het huidige Zimbabwe) uitriep om zo een door het moederland Groot-Brittannië gewilde democratische zwarte meerderheidsregering te voorkomen. Het de facto apartheidsregime werd vervolgens internationaal geboycot.

De track begint met helikoptergeluiden. Ook een fluitsignaal en hondengeblaf duikt regelmatig op maar het concept bestaat grotendeels uit een 'leraar' die iets voorzegt waarna een spreekkoor van kinderen het gezegde herhaalt. Zowel 'linkse' als 'rechtse' slogans worden gebruikt. Door elkaar. 'Repeat again' beveelt herhaaldelijk de mannenstem niet zelden gevolgd door een fluitsignaal als van een trainer. Volgende slogans worden meermaals, soms tot inden treure als een mantra herhaald: 'Mr Smith is a good white man', 'Mr Smith is our friend and father', 'Mr Smith is a murderer', 'Mr Smith gives us food and clothing', 'Mr Smith gives us work and housing', 'God save Rhodesia', 'God save Zimbabwe', 'God save the tribal trust land', 'God save British Petroleum', 'God save Rhodesian export', 'God save Mr Smith', 'Angola to the Africans', 'Namibia to the Africans', 'South-Africa to the Africans', 'Whole Africa to the Africans', 'Big Brother sees you', 'Mr Smith is Big Brother'. Af en toe duikt ook een 'vocoder robotstem' op die iets onverstaanbaar zegt (al denk ik het woord 'bleeding' te verstaan) en Afrikaanse tamtam muziek en een zeldzaam geweerschot, af en toe weer helicoptergeluiden. Deze track gaat duidelijk over indoctrinatie van de jeugd in het onderwijs. 'We don't need no education, we don't need no thought control' zouden Pink Floyd een decennium later zingen in “The Wall”.

Rond Åke Hodells geluidscollage “Mr Smith In Rhodesia” ontstond indertijd zowel in Groot-Brittannië als in Zweden een groot opgeklopt schandaal. Dit wordt uitgebreid uitgelegd in de track “Introduction to 'Mr Smith In Rhodesia' by the composer”. In het Zweeds, maar we krijgen ook een uitgebreide uitleg in het bij de box horende tweetalig Zweeds-Engelse boekje. Om de geluidscollage te creëren zocht Åke Hodell een vijftal Afrikaanse kinderen. Maar die vond hij in die tijd niet in Zweden. Geen nood, hij engageerde in de plaats vijf blanke kinderen uit de Engelse school in Stockholm. Hij zocht immers kinderen met een Oxford-Engels accent zoals dat er in die tijd in Rhodesië bij de kinderen werd ingedrild. Tijdens de opname van de track waarin de kinderen onder meer moesten zeggen 'Mr Smith is a murderer' kregen ze in de studio van de Zweedse radio limonade en koekjes. Uiteraard werden de kinderen ook betaald. Het gegeven werd opgepikt door een journalist die er een ganse draai aan gaf. De extreemlinkse communist Åke Hodell zou kinderen omkopen met snoep en ze indoctrineren met extreemlinkse hatespeech en hun onwetende ouders zouden daardoor zwaar gechoqueerd zijn geweest. Het fake news 'schandaal' haalde indertijd de media in Zweden en in Groot-Brittannië en haalde zelfs de voorpagina van The Daily Telegraph. Het stuk werd daarop in de ban gedaan door de Zweedse radio. Daarom werd het ganse stuk opnieuw opgenomen in Engeland met kinderen van ouders die vooraf akkoord waren gegaan met het concept en met de politieke visie en de ban werd opgeheven.

“Spirit Of Ecstasy, Racing Car Opera” (1970) (24 minuten). Dit hoorspel wil de geschiedenis van de 20ste eeuw verhalen aan de hand van de geschiedenis van de auto. Auto-geluiden zitten er in het stuk eigenlijk maar mondjesmaat in. Het stuk begint met een stukje 'klassiek' luisterspel. Een butler biedt zijn lord een glaasje port aan. 'Thank you James' zegt de lord en 'driving a Rolls Royce is ecstasy', waarna de Lord een ode brengt aan zijn Rolls: 'There she is, the spirit of ecstasy, down from the sky, a winged silver lady on front of the machine, all hail spirit of ecstasy' etc. We horen ook dat de wagen komt voorgereden. Nadien zijn we getuige van een autorace in de VS en een in Frankrijk (Franse stemsamples) met gejuich, gejoel, fanfaremuziek, het Brits volkslied en "The Star Spangled Banner" en 'this is the first American automobile race on thanksgiving day 1895 from Chicago to Illinois and return' kondigt een stem aan of 'Le premier Grand Prix Français de mille neuf cent six'. 'The show must go on' komt ook meermaals terug. We horen verrassend weinig geluiden van racewagens op het circuit maar wel een eindeloos herhalen van automerken, soms in mantra vorm of met rare 'onnozele' stemmetjes, gescandeerd, gezongen...: 'Ford, Studebaker, Oldsmobile, Rolls-Royce, Mercedes, Renault, General Motors Corporation, Chrysler, Chevrolet, Ford model T, Tin Lizzie, the peoples car, Cadillac, Fiat, Lincoln, Pontiac, Bugatti, Mercedes Benz, Citroën, Porsche, Honda, Simca, Volvo…' Tussen al die automerken in zit ook de stem van een oud mannetje dat mompelend en kreunend als vanop zijn sterfbed nog een paar keer de naam 'Rolls Royce' steunt. De Britse lord van in het begin? Naar het einde toe krijgen we vreemd genoeg treingefluit en stukken operette en 'Extra extra, war, Germany invades Polen'. Dan toch nog geluiden van het race-circuit met gierende remmen, brullende motoren en ook mensen die autogeluiden nabootsen met hun stem, 'broembroem'. Dan wordt het stil en horen we ineens vogelgeluiden en nog een gedichtje: 'no more cars, my ecstays is he ecstacy of death'. Abrupt einde.

De 3 cd's zitten in een mooi vormgegeven kartonnen boxje met een tweetalig Zweeds-Engels boekje met info over de artiest en zijn werk en in het boekje ook een aantal grafische werken van deze artiest: bizarre foto's, collages, donkere en esoterische tekeningen zoals een skelet op een kerkhof, een weirde boeddha alsook een paar surrealistisch dadaïstische gedichten in Jan Hanlo of Paul van Ostaijen stijl. 'Oote oote boe' wordt hier 'general b bussi b b b b bussi bissebussi general bussibisse bussebusse b b b general b bussebissibussebissibussebuss general b bussi bissi g e n e r a l b u s s i g' (zwaar ingekort). 'Boem paukenslag' wordt hier 'puff dång iiiiiiiiiiiiiiiiiiii puff dång Kontakt! iiiiiiiiiiiiiiiiizzzzzzzzzzzzzzzzzzz propropropropropropropro propro prop prp prop puff dång iiiiiiiiiiiiiiiiiiiirrrrrrrrrrRRRRRrrrrrrrrrrrrrrrriririiriiri en humla' (eveneens zwaar ingekort). Ook de grafische vormgeving waarbij de bladschikking deel uitmaakt van het ganse kunstwerk is heel erg vergelijkbaar met wat Jan Hanlo of Paul van Ostaijen deden. Intrigerend. Het was een enorm interessante kennismaking met de wereld van de mij tot voor kort volledig onbekende Åke Hodell.

Nog een interessant weetje tot slot: op de hoes van het album “With Fear I Kiss the Burning Darkness” van de Zweedse death metal band At The Gates prijkt het werk “220 Volt Buddha” van Åke Hodell.

Henk Vereecken
13/03/2019

HomeContactSitemap
lees meer...
INTERVIEW : XTORT - Het is niet zo dat we denken de wereld te veranderen, we houden wel graag een spiegel voor.

Xtort is niet enkel een interessante Nederlandse industrialgroep, het is ook de drijvende kracht achter Wave Invasion, een organisatie die verschillende Nederlandse en één Belgische groep verenigt en mogelijkheden biedt om op diverse plaatsen op te treden. Op 29 maart organiseren we een Dark Entries Night in samenwerking met ...

lees meer...
NIEUWS 21/03/2019 : Nieuwe single Saigon Blue Rain.

Het Franse Saigon Blue Rain laat van zich horen middels de nieuwe single 'BPD', de voorloper van het nieuwe album dat momenteel nog in de pijplijn zit. Op deze single verder nog twee remixen: een psy/electro-industrial mix door Planetdamage en een downtempo versie die zich eerder in dreampop/electronica velden begeeft door Black ...

lees meer...
NIEUWS 21/03/2019 : Empusae op veroveringstocht door China.

Terwijl wij vol spanning wachten op een opvolger van het ijzersterke Lueur (2017), verlegt Empusae, samen met de Zweedse vrienden van Ordo Rosarius Equilibrio en In Slaughter Natives zijn grenzen. Hierbij kijkt men niet op een kilometer meer of minder, want hun gezamenlijke tournee zal hen tot in China brengen. Tussen 12 en 21 april ...

lees meer...
NIEUWS 21/03/2019 : Forms Of Hands 19

Naar goede jaarlijkse gewoonte kan je binnenkort weer proeven van het betere ritmische werk op het Hands-label. De affiche van Forms Of Hands 19 ziet er als volgt uit: vrijdag 26 april: Mono No Aware S.K.E.T. Gatto Nero 16Pad Noise Terrorist Katran Supersimmetria ICD-10 zaterdag 27 april: Winterkälte Geistform Heimstatt ...

lees meer...
NIEUWS 19/03/2019 : R.I.P. Dick Dale (1937-2019) King Of Surf Rock

Gitaarheld Dick Dale (echte naam Richard Anthony Mansour) stierf op 16 maart op 81-jarige leeftijd aan de gevolgen van kanker. Hij werd geboren op 4 mei 1937 in Quincy (Massachusetts) en was van Libanese afkomst. Zijn oom, die in buikdansclubs speelde, leerde hem als kind darbouka spelen, de trechtervormige trommel, en oud, de Arabische luit. ...

lees meer...
INTERVIEW : JO QUAIL - Ik denk dat ik een beetje moeilijk te categoriseren ben.

Tijdens de tweede editie van Black Easter, in 2016, waren we met verstomming geslagen na het concert van Jo Quail. Enkel met haar cello (en een ingenieus looping-systeem) wist ze de zaal in te palmen en aardig wat nieuwe zieltjes te winnen. Organisator Ward De Prins had een goede band met de Londense, en zag er niet tegen op reisjes te maken ...

lees meer...
NIEUWS 17/03/2019 : Wave Gotik Treffen, de tickets zijn er !!

Ze zijn er de fel begeerde WGT tickets!! Dit jaar betaal je voor een ticket € 130... Ik weet het elk jaar een beetje meer maar je krijgt er wel enorm veel voor terug. Vijf dagen vertier en plezier, wat dus neerkomt op iets meer dan € 25 per dag en je reist nog eens gratis met het openbaar vervoer ook. Wilt u uw tent opslaan op de ...

lees meer...
CONCERT BESPREKING : PORTA WOOL-E: DER KLINKE, A SLICE OF LIFE, DEAD HIGH WIRE, HATCHLING - Donker feestje voor 10 jaar Wool-E

We worden oud. New wave is intussen 40 jaar, Dark Entries heeft er al 25 op de teller staan en zelfs Wool-E viert reeds zijn tiende verjaardag. Wool-E, dat is in de eerste plaats de Wool-E Shop, die in 2009 als online patenwinkel opende en sindsdien ook als cd-stand op heel wat optredens en festivals aanwezig was. Later werd Wool-E Shop ook ...

lees meer...
FOTO'S : Der Klinke - @ De Klinker Aarschot, 09/03/2019 door Luc Luyten

lees meer...
FOTO'S : A Slice of Life - @ De Klinker Aarschot, 09/03/2019 door Luc Luyten

lees meer...
FOTO'S : Dead High Wire - @ De Klinker Aarschot, 09/03/2019 door Luc Luyten

lees meer...
CONCERT BESPREKING : LAIBACH - Laibach is een parodie van zichzelf geworden

Laibach is een parodie van zichzelf geworden! En ze schamen zich er niet eens voor. Meer zelfs, ze hebben er bewust voor gekozen. Nog nooit blonk de groep zo uit in humor en zelfrelativering. Nu hernemen ze al nummers van ‘The Sound Of Music’, en alhoewel ze dat op hun karakteristieke onheilspellende toon doen, is het manifest ...