casino maxi1xbet

Dark Entries Logo

8.555 items

   

Laibach
Also sprach Zarathustra
Industrial
30/08/2017 : Laibach - Also sprach Zarathustra
Mute  Mute
30/08/2017, Xavier Kruth

‘Also sprach zarathustra’ is ongetwijfeld het meest bekende boek van Nietsche, de Duitse filosoof die de dood van God verkondigde. Het boek is een uitgebreid en lyrisch pleidooi voor de ‘Übermensch’, die de mens zal overstijgen en die het doel van het bestaan is, en tegen de ‘laatste mens’, die denkt het geluk gevonden te hebben en er niet meer naar streeft boven zichzelf uit te stijgen.

Groot is de invloed van het werk geweest op artiesten allerhande, van Johann Strauss tot Stanley Kubrik tot en met de wollige pseudo-wijsheden van Khalil Gibran. Ook Nietsches invloed op Death In June, Marilyn Manson of zelfs David Bowie - om het dichter bij het algemeen thema van deze site te houden - staat buiten kijf. Het hoeft niet echt te verwonderen dat ook Laibach zich aan zijn werk waagt.

Te meer dat Nietsche altijd garant staat voor controverse, onder meer door zijn invloed op de nazi’s. Ik citeer hieromtrent graag Leszek Kołakowski, die uiteraard vond dat Nietsche verantwoordelijk stellen voor het nazisme te ver ging, maar dit vervolgens nuanceerde: ‘de nazi’s hebben hun übermenschen opgedragen om ‘de wil tot macht’ te lezen, en het baat niet om te zeggen dat dit puur toeval was en dat ze even goed ‘kritiek van de zuivere rede’ hadden kunnen kiezen.’

Ik heb altijd wat moeite gehad met de fascinatie voor Nietsche in de gothic-scene. Enerzijds kan ik me wel vinden in de notie dat mensen ernaar moeten streven om boven zichzelf uit te stijgen, om een scheppende kracht te zijn; ik hou van zijn liefde voor eenzaamheid en zijn afkeer voor massa’s, en bovenal van zijn afschuw voor God(en).

Maar anderzijds lijkt me dat Nietsche duidelijk voor het recht van de sterkste pleit, voor oorlog en strijd. Hij heeft het over de god van de volkeren en de afgod van de staat. Hij schrijft vol afschuw over de ‘overtolligen’ en verheerlijkt krijg en ongelijkheid…

Doch Laibach is eerder per toeval bij Nietsche uitgekomen, omdat ze gevraagd werden om muziek te leveren bij een theateropvoering van Nietsches magnum opus. Laibach heeft al vaker muziek geschreven voor theater, en dus lijkt het logisch dat ze ook op dit aanbod ingingen. Om er ook een cd van uit te geven, hebben ze een paar van de muziekstukken voor het stuk uitgewerkt tot volwaardige nummers die nu samengebundeld zijn op dit schijfje.

De cd heeft een aantal van de nadelen van theatermuziek. Zo is het grotendeels instrumentaal. Slechts de helft van de nummers bevat een tekst, doorgaans korte citaten van Nietsche die door Milan Fras in diepe bastonen gedeclameerd worden. En hier knelt volgens mij het schoentje: de citaten zeggen amper iets over het gedachtengoed van Nietsche.

Niet erg, denkt u, maar laat Laibach nu net een groep die doorgaans wel garant staat voor diepgang en controverse. Dat ze deze kans laten liggen - en dat ondanks de goudmijn aan controversiële uitspraken die ‘Also sprach Zarathustra’ is - vind ik persoonlijk teleurstellend.

De vorige cd van Laibach - ‘Spectre’ - kreeg veel kritiek omdat het te glad en te commercieel zou klinken. Maar het bevatte wel een geniaal concept dat helemaal in de opzet van Laibach past: het onderzoeken van de link tussen kunst en ideologie. Dat aspect is hier zoek, maar in wezen kan je stellen dat andere opdrachten van Laibach voor theater en film hier eveneens weinig aandacht aan spendeerden.

Wie van mening is dat ‘Spectre’ te glad klonk zal evenwel verheugd zijn dat deze nieuwe Laibach opnieuw meer industrieel en experimenteel klinkt, en er kunnen zelfs linken gelegd worden met het meer gewelddadige werk van de groep uit de jaren 80. Nochtans werd alles geschreven door Matevž Kolenc, een groepmaat uit Mina Špilers groep Melodrom die aardig wat bijgedragen heeft aan ‘Spectre’. Špiler krijgt trouwens de eer om het enige echt afgewerkte ‘lied’ - in de zin van symbiose tussen tekst en muziek - te mogen zingen: ‘Vor Sonnen-Aufgang’.

Muzikaal is dit een sterk werk, dat vele klassieke elementen uit het Laibach oeuvre omarmt: industrieel geweld, bombast, orkestrale arrangementen, de sinistere stem van Milan Fras... Doch één cruciaal element ontbreekt, het element dat Laibach boven andere groepen doet uitstijgen. Laibach is conceptuele kunst, kunst die ons aan het denken zet over kunst en ideologie. Dat conceptuele heeft van platen als ‘WAT’ en ‘Spectre’ meesterwerken gemaakt. Dat conceptuele is hier ver te zoeken.

Xavier Kruth
30/08/2017

HomeContactSitemap
lees meer...
NIEUWS 13/01/2021 : Manifest van Mantus

In 1997 zag Mantus het levenslicht ergens in Keulen. Twee jaar geleden verscheen het dubbelalbum ‘“Katharsis” / “Pagan Folk Songs. Om dit jaar goed in te zetten heeft Martin Schindler een nieuw album in petto, dat binnen enkele weken verschijnt. ‘Manifest’ staat terug bol van donkere landschappen, gekaderd ...

lees meer...
NIEUWS 13/01/2021 : Sirenia al 20 jaar springlevend!

Het zit nog fris in mijn geheugen. Al een eeuwigheid geleden, verscheen het cultalbum ‘At Sixes and Sevens’ (2001) van Sirenia, de goth metalband rond Morten Veland. Dit nadat hij de band Tristania noodgedwongen diende te verlaten. Nu kondigt dit Frans-Noorse gezelschap hun tiende studioalbum, met de inspirerende titel ‘Riddles, ...

lees meer...
NIEUWS 11/01/2021 : Gary Numan lost eerste single uit nieuwe plaat 'Intruder'

Hij gaat intussen al 42 jaar mee. In zijn begindagen was hij een pionier van de elektronische muziek met Tbeway Army en daarna solo. Hij scoorde hits met 'Cars', 'Are 'Friends Electric' en vele andere pientere popsongs. Halverwege de jaren 90 gaf hij zijn werk een nieuwe draai door de industrial-tour. Hij gaf op zijn oude ...

lees meer...
NIEUWS 08/01/2021 : Death in Rome schrijft hymne bij bestorming van het Capitool

'Het is niet de job van een artiest om politieke statements te maken. Het beste wat we kunnen doen is een soundtrack aanbieden over historische gebeurtenissen.' Aan het woord is Death in Rome, en het historisch evenement dat ze in de verf willen zetten is uiteraard de bestorming van het Capitool twee dagen geleden. Dit doen ze met ...

lees meer...
NIEUWS 08/01/2021 : Hedera helix maakt het weer heel abstract

Wij zijn grote fans van Hedera helix, het gestoorde intellectroproject van Oscar Valerius Kandinsky en Maestro Virgule. We hebben al lang niets meer van hen gehoord, maar in 2016 maakten ze indruk met 'Pastiche', een plaat vol dolgedraaide Nederlandstalige elektronische brouwsels die je vooral in verwarring willen brengen. Nu brengen ...

lees meer...
INTERVIEW : LUC WAEGEMAN - Passie en bezieling, daar draait het om.

De verrassende (en toch ook weer niet) nummer 1 in mijn eindejaarslijstje: de Limburgers van Kregel! Een interview met hen kon je hier reeds lezen, daarom leek het ons het ideale moment om eens een babbeltje te slaan met hun werkgever. Wagonmaniac Music bracht namelijk naast de 4 Kregel EP’s nog tal van sterk materiaal uit, en dit in ...

lees meer...
CONCERT BESPREKING : Goethes Erben - Online uitzending NCN Special in lockdown

Een online concert van Goethes Erben, en dat terwijl er in Duitsland een strenge lockdown aan de gang is? Neen, dat is het niet. Het concert dat op zaterdag 26 december werd uitgezonden, was eigenlijk al eerder opgenomen, met name op 4 september, toen Goethes Erben optrad op het NCN festival in de buurt van Leipzig. Het gaat om een concert ...