canli casino

Dark Entries Logo

GIV

Gothic In vlaanderen: Subcultuur tussen droom en daad?

Een interpretatie door kurt Ingels

Dit artikel werd geschreven naar aanleiding van de reeks Talkie/Walkie van Ladda vzw en opgenomen in het boek "Jongerensubcultuur 4 Believers / Non Believers", uitgegeven bij Acco

New wave wordt gothic; subgenres dansen vrolijk verder onder moeder's paraplu

Dit artikel beoogt geen wetenschappelijkheid. Het poogt wel enig inzicht te geven in de ‘gothic’ subcultuur in Vlaanderen (en onherroepelijk daarbuiten, want subculturen globaliseren). Hoewel zeer klein, is de gothic subcultuur in Vlaanderen sedert de beginjaren ’80 een constante geweest. Al begon het allemaal tijdens de naweeën van de punk met de new wave, een overkoepelende term om eigenzinnige muziek te duiden die vanuit de punkmentaliteit – alles kan en mag, niets moet – begin jaren ‘80 massaal op de jeugd werd losgelaten en in die tijd zelfs mee werd opgepikt in z’n milde vorm door de reguliere media. Immers, new wave, was ‘nieuw’ en net daarom voor de reguliere media sensationeel en interessant, temeer daar deze stijl zich in een modieus en extravagant zwart kleedje hulde, inclusief de getoupeerde kapsels. New wave werd deel van de alternatieve dominante cultuur

De gothic beweging paste naadloos in deze nieuwe trend, hoewel new wave op zich muzikaal veel ruimer was en uit een veel grotere invloedsfeer putte dan ‘gothic’. Toch zal het vooral de gothic look zijn die aan new wave een gezicht heeft, ondanks het feit dat ook alternatieve elektronische muziek tot industriële klanktapijten onder de new wave vlag fier overeind blijven staan. De impact van die elektronische muziek zal in België trouwens zeer groot zijn op deze nieuwe beweging (new wave) gezien de resem internationaal gewaardeerde acts die in de jaren ’80 als paddestoelen uit de grond rijzen en België voor het eerst weten te situeren op de wereldkaart van de alternatieve muziek. Eén groep, Front 242, is zelfs zo pienter om voor hun kil elektronische aangestuurde edoch dansbare exploten een nieuwe term te bedenken, electronic body music (ebm), een term die nadien wereldwijd zal worden overgenomen en tot vandaag nog altijd wordt gehanteerd.

Dat deze schijnbaar sterk verschillende muziekstromingen elkaar in de jaren ’80 vinden, en onder dezelfde vlag door het leven gaan is voor buitenstaanders misschien verwonderlijk maar ook weer niet. Thematisch vult de meer tussen ingetogen rebellie, romantiek en mystiek levende gothic perfect aan met de meer kritische, edoch kille en vaak steriele benadering van de elektronische klanktapijten die tijdens de naweeën van de post punk hoog tij vierden. Maar… de jaren ’80 zijn ver heen. Anno 2006 is de term ‘new wave’ niet meer relevant en wordt nog maar te pas en te onpas een keertje boven gehaald als, meestal vage, referentie naar invloeden die actuele pop en rockacts in hun muziek hanteren (denk aan retro elektronica en de terug naar het minimalisme houding van heel wat hedendaagse rock en pop acts). Doorheen de jaren is de term ‘gothic’ meer en meer op het voorplan gekomen en op vandaag wordt deze term door jan en alleman in de mond genomen om, opnieuw, een veelheid aan subgenres te duiden, of om iemand met een zwarte outfit, zwarte lange jas en boots veiligheidshalve te kunnen ‘labellen’.

De vraag die zich nu in dit artikel stelt, waarom kon een term als gothic en de er mee verbonden (sub)cultuur zo lang overleven in een steeds evoluerend en complexer wordende culturele en sociale werkelijkheid? Is gothic überhaupt een subcultuur en zo ja waarom of waarom niet? En waarom ligt de term gothic, al of niet met een negatieve connotatie (cf. definitie Van Dale, zie verder in dit artikel), anno 2008 weerom op ieders tong? Veel vragen waarop ik zal trachten, met de nadruk op trachten, een antwoord te geven, want de realiteit is altijd complexer dan dode letter en de impressie, ook al is het dan een doorleefde, van één bevoorrechte getuige.

Gothic, … onsterfelijk of onwerkelijk?

Naar mijn eigen bescheiden, en niet wetenschappelijke maar van binnenuit doorleefde mening, zijn op de in het vorige deel gestelde vragen een aantal specifieke antwoorden, of beter bedenkingen, te formuleren, die ik verder in deze tekst wil illustreren. Maar eerst wil ik nog even stil staan bij de term gothic en de betekenis ervan in deze 21ste eeuw (verder in mijn verhaal gaan we een stuk verder terug in de tijd!)

Gothic anno 2006, een bont allegaartje van sub-scenes of hoe gothic weer new wave wordt…

Hoe beter een introductie beginnen met de veelzeggende definitie die een overbekend woordenboek Nederlands als de Van Dale (http://www.vandale.nl) er aan geeft.

“go·thic1 (het ~) subcultuur waarin zaken als de dood, de duivel en het kwaad worden geromantiseerd. go·thic2 (bn.) van gothic”

Wat de Van Dale verwoord kon wel eens de beleving zijn van de goegemeente, de man en vrouw in de straat wanneer de term ‘gothic’ valt. Maar… is dit wel wat gothic was en is? Of gewoon wat de reguliere en populaire media er anno 2006 van maken door er zeer beperkt en selectief naar te kijken en een paar kenmerken drastisch uit te vergroten waardoor de werkelijkheid onrecht wordt aangedaan? Verder in dit verhaal hoop ik hier enigszins een antwoord op te kunnen formuleren.

Algemeen wordt aangenomen dat de term gothic, zoals we die nu vooral gebruiken, voor het eerst aan het eind van de jaren ’70 gebruikt werd door de Britse muziekpers en pas goed in beeld verscheen met de uitgave van de singel “Bela Lugosi’s Dead” van Bauhaus (in 2006 nog op de Lokerse feesten!). Frontman Peter Murphy zag in Bauhaus de ideale uitlaatklep om zijn vampierfantasieën en adoratie voor de androgyne (het androgyne type zal later archetypisch worden binnen het gothic genre) Bowie de vrije loop te laten en creëerde een podiumprésence tussen mystiek en bombast, tussen rebellie en verfijnd dandyisme. Van in den beginne had gothic iets artistieks, fijn – en kunstzinnig over zich, na het nihilisme en agressie van de punk werd zachte, meer kunstzinnige rebellie gepropageerd met nadruk op individuele expressie (introspectie van eigen gevoelens) en creativiteit. De eigen gevoelens worden echter zelden scherp gesteld maar verstopt achter mistgordijnen van, niet zelden, filosofisch en poëtisch geïnspireerde teksten die ruimte creëren voor mysterie en dieprode tot gitzwarte romantiek (iets wat zich zal vertalen in look en imago).

De term gothic wordt gretig opgepikt om een resem aan groepen te duiden die min of meer aan bovenstaande omschrijving beantwoorden en die aan het begin van de jaren ’80 de alternatieve rock scene een (letterlijk) opvallend gezicht geven, vandaar ook soms de term gothic rock. Enkele voorname protagonisten van het eerste uur zijn het eerder vermelde Bauhaus, The Southern Death Cult (later The Cult), Play Dead, Siouxsie And The Banshees en ook groepen als Joy Division of The Cure krijgen in eerste instantie het label gothic met zich mee. De meer introspectieve en existentiële benadering van de laatste twee zal later de term cold wave in het leven (sic) roepen, maar hier gaan we in het bestek van dit artikel niet verder op in. De term gothic / goth is geboren en verdringt termen als death rock (een vooral Amerikaanse meer rebelse variant) en batcave (Naar een Londense club waar gretig met imago en postpunk muziekjes werd geëxperimenteerd) van het voorplan.

De term zal na de opflakkering in de eerste helft van de jaren ’80 aan het eind van dit decennium ietwat in onbruik geraken (het nieuwe was er voor de reguliere media – die aanvankelijke deze nieuwe trend omarmden - na een paar jaar af en The Sisters Of Mercy – tegen wil en dank dé gothic rock groep par excellence - waren lang over hun hoogtepunt heen), al blijft er al die tijd wel een internationale harde kern van liefhebbers die zich, ook in Vlaanderen, vooral in studentensteden ophouden of elkaar daar vinden. Liefhebbers, die vooral op een roemrijk verleden teerden en nostalgisch wegdroomden bij een oude The Mission of Fields Of The Nephilim. Doch het internationale karakter zorgt ervoor dat in het begin van de jaren ’90, mede door de vergrote en vooral meer toegankelijk geworden communicatiemogelijkheden, de liefhebbers van het genre elkaar opnieuw vinden en er vol enthousiasme tegenaan gaan. Zonder steun van reguliere media worden netwerken opgezet, schieten fanzines (sommige zullen zich tot heuse magazines ontpoppen) en vooral webzines uit de grond en ook tientallen nieuwe groepen en evenveel kleine door liefhebbers gerunde labels worden voor de fans, dankzij de nieuwe media als internet, weer bereikbaar. Een evolutie die zich aan de vooravond van de 21ste eeuw alleen maar scherper zal stellen. Het internet is honderden communities, fora en blogs rijk en het aantal aan gothic gerelateerde websites is ondertussen ontelbaar geworden.

De term gothic is anno 2006 evenwel meer geworden dan waar het oorspronkelijk, tijdens de eerste helft van de jaren ’80, voor stond. Ook gothic bleef immers niet vrij van invloeden en zo ontstaat er reeds in de jaren ’90 een veelheid aan subgenres (die soms nog nauwelijks iets met de authentieke betekenis of de oorspronkelijke muzikale referentie te maken hebben) die als gothic worden beschouwd en gepromoot. Vooral de goth metal offspring is begin 2000 verantwoordelijk voor een globale hernieuwde belangstelling in het genre. Pers en media springen weer vlijtig om met het begrip gothic dat veel vaker naar look en imago van de artiest refereert dan naar de muzikale bagage of denkbeelden en ideeën achter het begrip ‘gothic’, denk maar aan een act als Marylin Manson. Ik zou durven stellen dat het begrip gothic zoals we het vandaag kennen een paraplubegrip is geworden en in die zin de oude new wave term in zijn hoedanigheid vervangt. Op gothic feestjes en festivals zijn zowel puur elektronische tot poppy acts van de partij, naast groepen die er een meer traditionele benadering van het genre op na houden, ook al wordt er nu vaak elektronica ingezet om een gotische sfeer te creëren. Gothic is met andere woorden een eclectische term geworden, een verzameling van verschillende alternatieve muziekgenres die enerzijds via een min of meer uniforme ‘look’ (zwart blijft centraal staan) en anderzijds via een gedeelde interesse in de interactieve schaduwzijde van dit leven en maatschappij elkaar blijven vinden en in evenwicht houden. Een ander punt hierbij is zeker dat elke sub-sceneafzonderlijk commercieel te klein zou worden (zeker in België) om onafhankelijk te bestaan en deze eerder marginale en specifieke sub-scenes elkaar ook nodig hebben om te leven en te overleven. Deze interdependentie verstrekt op zijn beurt ook weer de kruisbestuiving op verschillende domeinen (muziek, kleding,…) tussen de sub-scenes en houdt, voor zover dit nog niet het geval is, een uitholling van het begrip ‘gothic’ in. Een uitholling die vaak verantwoordelijk is voor misverstanden of onjuiste en de typisch op sensatie beluste berichtgeving en interpretaties binnen de reguliere media die zich in eerste instantie meer op de extravagante uitspattingen van enkelingen concentreren dan op de scene of subcultuur en de diverse stammen (sub-scenes) die deze subcultuur als dusdanig anno 2006 vorm geven.

Subcultuur, scene en of tribe, de decadente begripsverwarring van het post modernisme. Gothic als levensstijl.

De vraag stellen of gothic nog altijd als een subcultuur kan worden beschouwd is meteen de vraag stellen naar wat is of wordt als eensubcultuur gedefinieerd. Het (statische?) begrip subcultuur, zo leert de populaire interent encyclopedie wikipedia (http://nl.wikipedia.org) is een cultuur die afwijkt van de dominante cultuur of - in de enge zin van het woord - een erg specifieke tak van een bepaalde hiertoe behorende cultuur omschrijft. Subculturen zie je voornamelijk bij adolescenten (pubers), omdat in die leeftijd de zoektocht naar een identiteit nog volop aan de gang is. Per definitie kan dus van een subcultuur gesproken worden als een ethisch/esthetische deelverzameling van waarden en normen, ruim genoeg om onder één noemer geplaatst te kunnen worden maar toch afwijkend en gedetermineerd genoeg om los te kunnen worden beschouwd van de algemene cultuur waartoe deze behoort.

Persoonlijk lijkt me bovenstaande definitie wel relevant en toepasbaar op de actuele gothic scene maar het antwoord formuleren op de vraag of gothic in z’n huidige vorm al dan niet als een subcultuur mag worden beschouwd is uiteraard voer voor sociologen en academici. Ik wil in het kader van dit artikel in dit verband toch een aantal essentiële bedenkingen aanhalen die mee in overweging kunnen genomen om deze vraag te beantwoorden.

Gothic, universeel en tijdloos!

De ambiguïteit tussen thema’s als liefde en haat, hoop en wanhoop, dood en leven, goed en kwaad,… en de essentiële levensvragen als wie ben ik, waar kom ik vandaan en waar ga ik naar toe,… zijn van alle tijden en van alle culturen. Het zijn deze thema’s die we ook nadrukkelijk terug vinden in de gothic subcultuur. Door de eeuwen heen tracht de mens door middel van allerhande vormen van expressie naar antwoorden te zoeken op levensvragen, tracht hij zichzelf te positioneren in een werkelijkheid die vaak meer vragen oproept dan antwoorden geeft. Zeker wanneer het dominante waarden – en normenpatroon (vb. in religie) als ontoereikend wordt ervaren. Dit existentieel zoeken heeft zich ook door de eeuwen heen vertaald in het begrip gothic, dat heden ten dage misschien naar muziek en imago refereert, maar een veel ruimere, historische betekenis kent.

Zo kan ik de bouwwerken uit de middeleeuwen, met hun vaak demonische afbeeldingen en akelige spuigaten als voorbeeld aanhalen. Afbeelding die het kwaad symboliseerden maar wellicht net bedoeld waren om het kwaad buiten het heilige huis te houden of nog, als bescherming tegen andere kwade geesten, aan imposante religieuze en andere gebouwen van betekenis werden aangebracht. Vaak ademen deze hoge bouwwerken zowel aan de buitenzijde als binnenin een mystiek, religieuze sfeer. De term wordt later ook in de beeldhouwkunst en schilderkunst gebruikt en wordt in de late middeleeuwen ook opgehangen aan een modebeeld (lange jurken, versiersels, gepunte mouwen,…) dat vaak in de schilderijen van die tijd terugkeert. Vanaf de 18de eeuw zal de term ook in de literatuur opduiken beginnend bij “The Castle Of Ontario” van Horace Walpool uit 1764 en een populair hoogtepunt kennen in Bram Stoker’s Dracula uit 1897 (toen liep de populariteit van deze literaire richting al op z’n einde). Ook poëten als Edgar Allen Poe of Lord Byron die dwepen met gitzwarte romantiek en de tragiek van de liefde en grenzenloze passie voor het leven en diens onvermijdelijke schaduwzijde, zijn kenmerkend voor de gotische literatuur. Literatuur die veelal mystieke en horror elementen bevat en soms zelfs refereert aan het paranormale, het onwerkelijke wat niet is te vatten. Alweer iets later, in het begin van de 20ste eeuw ontstaat de gotische cinema, waarin angstaanjagende gedrochten, het bovennatuurlijke en vampieren (zinnebeelden die we al kenden vanuit de gothic literatuur) centraal komen te staan als spiegels van onze eigen angsten en onzekerheden en, aangevuld met een vleugje subversieve erotiek, een extra dimensie van spanning toevoegen. Ook op vandaag wordt er nog op grote schaal gotische cinema gemaakt (van kaskrakers tot cult en B-films), maar de term gothic wordt tegenwoordig meestal exclusief gelinkt aan muziek en de erbij horende subcultuur. Dat de thema’s die in deze muziek worden aangehaald fundamenteel nauwelijks verschillen van de thema’s die doorheen de eeuwen voeding hebben gegeven aan tal van andere expressievormen doet mij vermoeden dat gothic als dusdanig nog een lang leven is beschoren. In die zin is gothic, net als één van de geliefkoosde protagonisten uit het genre de vampier, allicht onsterfelijk.

In tegenstelling tot veel andere subculturen is gothic dus niet in strikte zin gelinkt aan een (tijdsgebonden) maatschappelijk of socio-economisch gegeven, noch een reactie daarop, maar heeft het een tijdloos en universeel karakter. Subculturen die wel aan een maatschappelijke of economische realiteit zijn gebonden hebben m.i. de neiging om bij onvermijdelijke maatschappelijke en/of economische ontwikkelingen te wijzigen, meer zelfs als subcultuur vaak te verdwijnen. Een lot waarvan de gothic subcultuur m.i. omwille van het tijdloze en universele karakter wellicht gespaard zal blijven.

Gothic meer levensstijl dan jeugd(sub)cultuur!

Vaak worden subculturen gelinkt aan het zoeken naar ‘identiteit’ wat op zijn beurt weer verband houdt met de adolescentiefase (cf. definitie wikipedia). Subculturen worden dan ook vaak gevormd door adolescenten die er een prominente, soms zelfs exclusieve plaats in opeisen. Hieruit kan men veronderstellen dat enerzijds deze subcultuur medebepalend is voor de uiteindelijke identiteit van de jongere die er deel van uitmaakt en anderzijds dat deze subcultuur een tijdelijke fase betreft in een levensloop en men uiteindelijk als individu door de dominante cultuur zal worden opgeslorpt. Doch, omgekeerd, vanuit welke beleving en houding iemand bewust kiest voor een levensstijl (hier gelinkt aan subcultuur) lijkt in deze interpretatie weinig plaats. Oudere goths zullen vaak beweren dat niet zij bewust kozen voor deze levensstijl maar hun opvattingen, attitude en manier van denken hen richting de gothic subcultuur in al zijn facetten dreef.

Leeftijd is dan ook een minder relevant criterium in de gothic scene, net zoals sekse. Wat op zich weer, met de normering en waarden binnen deze scene, heeft te maken. De gothic cultuur staat erom bekend een vrij individualistische, apolitieke cultuur te zijn, waar de nadruk gelegd wordt op openheid en creativiteit (gothic kent of wil geen taboe’s kennen) wat het meteen ook een makkelijke prooi maakt voor extremisme allerhande (vampirisme, fetisjisme en s&m tot de intrede van extreem politiek gedachtegoed zowel ter linker als ter rechterzijde). Hier mee is niet gezegd dat alle gothic liefhebbers in deze extremen hun gading vinden, integendeel, maar het zijn vaak wel deze die door media allerhande worden uitvergroot en als schoolvoorbeeld van gothicsubcultuur sensationeel worden tentoon gesteld. Welcome to the freak show!

Natuurlijk zijn er ook binnen de gothic scene een groot aantal jongeren die gebruik maken van de stijl der supermarkten om gretig binnen diverse subculturen en stijlen te shoppen. Ook zij frequenteren de gothic scene maar wensen er zich niet al te uitdrukkelijk mee te identificeren. In die zin zijn zij ook eerder toeschouwer dan participant, zij maken de subcultuur niet maar consumeren die op een voor hen geschikt moment. Ze kijken rond en bevalt hen wat ze zien dan is de kans reëel dat een deel van hen ook doorstroomt naar de actieve kern, zij komen met andere woorden ‘thuis’ en de gothic scene wordt voor hen voor meerdere jaren een hechte familie. Niets belet hen nu nog ijverig aan een eigen website te bouwen, een label of eigen mailorder te runnen, te dj’en op fuifjes (al dan niet zelf ingericht), met een muziekgroep bezig te zijn of stukjes te schrijven voor webzines en fanzines… In België zijn diegene die echt actief participeren in de scene vaak rond de dertig of zelfs ouder… en kennen ze met andere woorden hun roots in het new wave verleden. Deze actieve participatie is vaak belangeloos, vrijwillig en uit liefde voor de subcultuur en dus niet ingegeven door commerciële motieven (al bevestigen op dit laatste ook weer een paar uitzonderingen de regel).

Gothic is nog altijd een doe het zelf (sub)cultuur!

Hierboven werd reeds aangegeven dat, zeker in een klein land als België, de gothic subcultuur vooral aangewezen is op zichzelf. Zelfinitiatief op allerlei vlak wordt dan ook eerder aangemoedigd dan ontmoedigd gezien het commerciële aspect meestal op het tweede plan staat. Van concurrentie is er dus nauwelijks sprake, of zou er geen sprake mogen zijn. In België zou een al te concurrentiele ingesteldheid ook niet leefbaar zijn, gezien de beperkte omvang van de scene. In mijn opinie blijft het heft ook best in handen van niet lucratieve organisaties die uit enthousiasme en onvoorwaardelijke engagement het beste geven van zichzelf. Financieel ‘break even draaien’ is al goed genoeg en is er toch ietsje over dan wordt dit geïnvesteerd in een volgende activiteit, enzovoort. Dit vormt m.i. een belangrijke factor in de kracht en in het behoud van de gothic subcultuur. De subcultuur laat zich sturen door de fans zelf en niet door gewiekste producenten of externen met louter lucratieve bedoelingen.

De regulier media zijn steevast op zoek naar nieuwe hypes, nieuwe trends en gothic weet zich ver van dit trendy gebeuren weg te houden, maar kan desondanks, op bepaalde momenten wel (weer) trendy worden. Ook in België hebben we gezien dat in tijden waarin desubcultuur populairder wordt er meer, al of niet negatieve, interesse opwelt van commercieel ingestelde media en het gevaar op inkapseling reëel wordt. In dergelijk omstandigheden is de subcultuur genoodzaakt om terug te plooien op zichzelf, zodat de echte fans weer aan het roer van hun eigen subcultuur kunnen staan en mee bepalend kunnen zijn voor de koers die de subcultuur verder zal varen. Goths wensen dan ook dat de rol van de reguliere media beperkt blijft tot het sporadisch in de schijnwerper plaatsen van de gothic subcultuur, zodat bij het potentieel aan jongeren en jongvolwassenen interesse kan ontstaan in deze subcultuur want onbekend is nog altijd onbemind. Anderzijds is er wel een uitdrukkelijke beïnvloeding over de landsgrenzen heen. Zo sluit de hedendaagse Belgische gothic scene, misschien iets minder nadrukkelijk dan in de jaren ‘90, nog altijd grotendeels aan bij wat in buurland Duitsland, het actuele mekka van al wat onder de goth paraplu vegeteert, gebeurt. Het betreft hier dus een invloedsfeer binnen de eigen internationaal gecultiveerde subcultuur, die vaak omwille van het getal en derhalve grotere mogelijkheden, ontleend aan de dominante cultuur, een grote impact heeft op regio’s waar de subcultuur veel kleiner is (België bijvoorbeeld). Zo is het aantal gepromote Duitse acts in België zeer groot en wijken ook Belgische groepen vaak uit naar Duitse labels (die meer promotionele mogelijkheden hebben).

De Gothic scene kent dus een sterke eigenheid en er in participeren vraagt in zekere zin ook een grote, zij het impliciete, toewijding tot het genre. Dit betekent evenwel niet dat deze subcultuur geen gebruik maakt van de verworvenheden en mogelijkheden van de 21ste eeuw.

De gothic subcultuur gebruikt die om de eigenheid te accentueren en om er zich in zekere zin van de dominante cultuur te distantiëren (cf. gebruik van internet, commerciële infrastructuur voor fuiven en festivals, enzovoort) en kent eerder een commercieel subcircuit van eigen labels, kledingzaken, mailorders, enzovoort. Ook in België, ook al is de scene klein zijn hier voorbeelden van, De Wool-E-Shop mailorder bijvoorbeeld (http://www.whool-e-shop.be) of de mini winkelketen FANS (http://www.fanssite.be) die begin jaren ’80 uit de scene groeide. België heeft uiteraard ook z’n eigen labels (Daft, Spectre, Bats & Cats, Alfa Matrix…) opgezet door enthousiastelingen en liefhebbers en tal van organisaties (Dark Entries, The Black Cave, Purple Moon, Chiroptera, Vampire Party…) waarvan sommigen al jarenlang actief zijn in de scene. Zij en nog vele anderen vormen de ruggengraat binnen de scene, een hoop handige en enthousiaste doe-het-zelvers…

Gothic is meer dan zwart!

Zwart is de kleur van de aardkracht, heeft het vermogen om alle krachten van de geest om te zetten in daadkracht. Een kleur zonder schijn en illusie, die het mogelijk maakt om in onze gejaagde wereld toch geconcentreerd te blijven functioneren.

http://www.telebyte.nl/~lizzy/Betekenis.htm (om eens een andere betekenis dan de meer courante en negatieve naar voor te schuiven)

Het is duidelijk dat zwart in al die jaren de hoofdkleur is binnen de gothic subcultuur. ‘Zwart’ dat door buitenstaanders, de dominante cultuur, vaak wordt geassocieerd met het negatieve, het duistere, het kwade. Maar zwart is veel meer dan dat en, laat het een geruststelling zijn, gothic is veel meer dan zwart. Herinner de ambiguïteit als leidmotief (zie gothic is universeel en tijdloos), dan kan zwart nooit zonder wit.

In het beste geval zou je gothic als een amalgaam van emoties kunnen omschrijven, waarbij ook negatieve gevoelens niet worden geschuwd maar men er, o.a. middels creatieve expressie, mee leert om te gaan. Gezien ik gothic veel meer als een levensstijl beschouw is het imago dan ook eerder ondergeschikt en fungeert het vooral als een punt van herkenning voor gelijkgezinden, duidt het min of meer op gelijklopende interessesferen en bakent het natuurlijk de grens met de dominante cultuur af. Het zwart, vaak ook kleur van, in goths geval zachte en passieve, rebellie en spiritualiteit, wordt aangevuld met paars, rood, tot zelfs geel en blauw (cf. de opkomst van de cyber goth cultuur, de hernieuwde interesse in oer genres als death rock en batcave). Naargelang de verschillende subgenres of sub-scenes die gothic rijk is worden hier andere, soms zelfs zeer kleurrijke, accenten gelegd. Andere accenten die zich ook manifesteren in een eerder vaak levenslustige dan teneergeslagen of depressieve houding. Waar gothic in de jaren ’80 wel eens nihilisme en defaitisme werd verweten vraag ik me af hoe deze subcultuur, ondanks alles verder kon blijven floreren. De Gothicsubcultuur is immers een cultuur van actie en actieve, creatieve participatie, door en voor de leden van deze subcultuur.

Liefhebbers van gothic vind je in alle rangen en standen. In de fabriek en aan de universiteit. Tussen prille tieners en rijpe dertigers, soms zelf vader of moeder. Gothic is zowel een meisjes - als jongenscultuur. Gothic is een bonte verzamelingen aan subgenres en sub-scenes (dark electro, dark ambient, cyber goth, horror punk, goth metal, gothic rock, cold wave, electro pop,…) die permanent in interactie zijn en het ‘zwart’ meer kleur geven dan wat elke buitenstaander op een eerste aanblik zou denken! Goths zijn vrolijke, meestal creatieve en soms zelfs timide mensen (behalve onder gelijkgezinden) met een gezonde interesse in het leven, met al z’n ups en allicht evenveel downs.

Besluit

In dit artikel heb ik gepoogd vooral vanuit een eigen ervaringswereld te beschrijven wat goth anno 2006 tot goth maakt. Ondanks het feit dat de gothic subcultuur in België klein is het toch een zeer actieve subcultuur met een fanatieke (en dat bedoel ik hier niet negatief) aanhang, die gekenmerkt wordt door een relatief grote autonomie. De gothicsubcultuur overleeft in België al ruim 25 jaar, vooral ondergronds, en ik ben er ten stelligste van overtuigd dat de subcultuur als dusdanig, onder welke vorm of label dan ook, niet zal weg te denken zijn uit de leef- en ervaringswereld van ‘jongeren en ouderen’ waar zij zich ook mogen bevinden op deze aarde. Meer zelfs, naar beleving zijn er wereldwijd allicht veel meer goths dan het oog op het eerste zich zou doen vermoeden.

Ik eindig deze tekst met een aantal internet links, vooral van organisaties waarnaar ik eerder in deze tekst heb gerefereerd, in de andere gevallen is er een woordje uitleg voorzien. Indien u de gothic subcultuur op het net verder wil verkennen vooraleer u in het hol van de vampier (sic) te wagen zijn ze uw bezoekje zeker waard. Via de linksecties van deze websites (de opsomming is verre van limitatief) komt u al een heel eind.

Kagan kalender; een overzicht van al wat er op het vlak van gothic in België en Nederland staat te gebeuren; http://www.kagankalender.com

Blackweb: het grootste goth forum in België, waarop nog maar eens blijkt dat goths gewone mensen zijn met interesse die vaak ruimer gaan dan hetgeen met gothic wordt geassocieerd; http://www.blackweb.be

Chiroptera

http://www.chiroptera.be

Dark Entries

http://www.darkentries.be

The Black Cave

http://www.theblackcave.be

Vampire Party

www.vampireparty.com

Daft Records (electro, experimental)

http://www.daft-records.com

Spectre (avant-garde, industrial, dark ambient)

http://www.spectre.be/enter.htm

Bats And Cats (avant-garde, industrial, dark ambient)

http://bats.cats.ahcama-sotz.com

Alfa Matrix (electro, elctro pop)

http://www.alfa-matrix.com

Kurt Ingels

Kurt Ingels, 24/06/1970, is reeds jarenlang in de gothic scene actief als journalist (Dark Entries Magazine & Webzine), als organisator & dj (o.a. Weltschmerz Nacht fuiven in Gent) en als medeorganisator van concerten en festival (o.a. Belgian Independent Music Festival). Hij is tevens schrijver van het enige en ondertussen uitverkochte boek over Belgische new wave (en al z’n subgenres) ‘De dag dat het zonlicht niet meer scheen’, Het Collectief vzw, 1998.

HomeContactSitemap
lees meer...
CD BESPREKING : Frozen Nation - Dark Belgian Disco

Dark. Belgian. Disco. Drie woorden die de essentie bevatten van Frozen Nation, en dus de titel zijn van hun debuut. ‘Dark’ omdat de muziek aansluit bij de donkere sien, en een zekere melancholie bevat. ‘Belgian’, want afkomstig uit de meest Belgische stad - Brussel - van een land dat vis nog vlees is en daarom vanzelfsprekend ...

lees meer...
CD BESPREKING : Ball - Ball

Illuster trio uit Zweden dat zijn muziek omschrijft als ‘hardrock from hell’. Frontman is een zekere S. Yrék Ball liefhebber en lid van occulte en geheime sektes. De andere leden zijn twee van zijn oudere broers. De heren duiken in de poel van verderf die synoniem staat voor de mensheid. Ze zijn nogal opgegeild, verdorven, ...

lees meer...
NIEUWS 23/09/2017 : Depeche Mode herneemt 'Heroes' van Bowie

Een opmerkelijke verrassing en een opmerkelijke cover. Depeche Mode maakte hun versie wereldkundig van de Bowie-klassieker 'Heroes', en ja hoor, het nummer krijgt een opmerkelijke behandeling die geen kopie is maar waarin het origineel een heel andere stijl en sfeer kent. Luistert u zelf! (xk)

lees meer...
NIEUWS 22/09/2017 : Allerheiligen volgens Moonspell

Het Portugese Moonspell beloofde een plaat over de aardbeving van Lissabon in 1755, en ze hebben woord gehouden. De plaat ligt vanaf november in de winkels, en er is een video uit voor het nummer 'Todos Os Santos', oftewel 'Alle heiligen' of 'Allerheiligen'. De aarbeving heeft niet enkel vele mensenlevens gekost, hij ...

lees meer...
NIEUWS 22/09/2017 : Cradle of Filth onderzoekt victoriaanse romantiek

Het lijkt wel of we de afgelopen jaren vooral nieuws kregen van zijprojecten van leden en ex-leden van Cradle of Filth. Daar komt vandaag verandering in, want 'Cryptoriana - The Seductiveness Of Decay' - de twaalfde cd van de Britten - komt vandaag uit. Zeggen dat Cradle of Filth een voorkeur heeft voor zwarte romantiek is een open ...

lees meer...
CD BESPREKING : Near Earth Orbit - A.T.O.M.

Het vierde deel uit het universum van Near Earth Orbit heeft de aarde bereikt en nog wel via Abandoned Territories Of Mankind (kortweg A.T;O.M.). De God ATOM voorspelde in 2034 een ongeziene heilige gebeurtenis, maar niks bleek minder waar, een aantal ontgoochelde enkelingen van ATOM zijn ondertussen in de hemisfeer uitgezworven en zijn zo ...

lees meer...
CD BESPREKING : Inkubus Sukkubus - Belas Knap – Tales of Witchcraft and Wonder Volume Two

Deze gothic / pagan rockers hoeven al lang geen introductie meer, ze zijn even ijverig als onze vrienden de mieren en helaas even zeldzaam als de zonnestralen van de honingbij. Deze “Belas Knap” is hun, 22ste (jawel!) studioalbum en deze keer staat de neolithische grafheuvel Belas Knap (aan de rand van Humblebee Woods) centraal ...

lees meer...
INTERVIEW : RED ZEBRA - De wereld gaan we niet meer veroveren, maar nog plannen genoeg.

11 november is een symbolische dag voor het zwijgen van de wapens, maar niet voor het punkgeweld in Het Depot, en dat met een tweede editie van Breaking Barriers. Een van de bands op het podium is Red Zebra. Malcolm Nix had een diepgaand gesprek met zebra van het eerste uur Peter Slabbynck. Red Zebra bestaat weer! De hoeveelste versie ...

lees meer...
NIEUWS 21/09/2017 : Zaterdag New Wave Festival met heel wat Belgisch talent

Deze zaterdag gaat in Awirs, in de provincie Luik, het New Wave Festival door. Daar kan u terecht voor een mooi overzicht van wat ons Belgenlandje vandaag allemaal in het genre te bieden heeft. Hoodact is Honeymoon Cowboys, nog steeds aangeduid met (ex-Siglo XX) tussen haakjes, daar er verschillende ex-leden van de cultformatie in de groep ...

lees meer...
NIEUWS 21/09/2017 : Adam Usi heeft de Dachau blues

Adam Usi heeft een obsessie met de joodse geschiedenis, en vooral met de donkerste aspecten ervan. Zijn nieuwe clip voor het nummer 'Transnistria' behandelt het verhaal van een jood die - zolang hij kan - de vuile klusjes in het concentratiekamp zal blijven voltooien, zoals het scheppen van kool voor de ovens. Voor de video werden ...

lees meer...
CD BESPREKING : La Scaltra - Freakshow

Pientere lezers weten allicht nog dat ik zwaar onder de indruk was van de ep “Ghosts” van dit Duitse dames duo die plost uit het niets op onze redactietafel kwam gevallen. Grijpgraag was ik. Mijn review eindigde toen met de profetische woorden ‘Meer van dat!’ En zie nu is het eigenlijke albumdebuut “Freakshow” ...

Willekeurige selectie 'oudere' CD-besprekingen (zie ook op onze home-page onderaan):
$$$$$$$$$
lees meer...
INTERVIEW : STRUGGLER - Van doorbreken was geen sprake, alles moest tot stand komen vanuit een D.I.Y.- cultuur.

Op 11 november 1918 zwegen (voor een paar jaar toch) de wapens, maar op 11 november 2017 breekt in Het Depot opnieuw het rebelse punkgeluid in Het Depot voor Breaking Barriers los. Bezieler Malcolm Nix zal op Dark Entries iedere band op de vragenbank pijnigen. Vandaag is dat: Struggler! Laten we beginnen bij het begin. Ik kan me voorstellen ...

lees meer...
FOTO'S : Struggler - @ Café Café Hasselt

lees meer...
FOTO'S : Funeral Dress - @ Rats 'n Tivoli Harelbeke

lees meer...
FOTO'S : Definitivos - @ Rats 'n Tivoli Harelbeke